Palenstein vernieuwt in de komende jaren

Zoetermeer is in 35 jaar tijd geëxplodeerd van een dorp met 7.500 inwoners naar een stad met meer dan 118.000 inwoners. Deze ontwikkeling is aangezwengeld door de groeikernstatus die de plaats in 1962 kreeg: het moest een bijdrage leveren aan het oplossen van de Haagse woningnood. Palenstein is de eerste stadswijk die in dat kader tot stand gekomen is. Deze stadswijk, gelegen ten noorden van de oude dorpskern van Zoetermeer, is daarmee de bakermat van het huidige grote Zoetermeer. Door alle latere uitbreidingen is de stadswijk centraal in de stad komen te liggen. Net als in andere stadswijken uit de jaren zestig domineert hoogbouw de stedenbouwkundige plattegrond: 80% van de 3.000 woningen bestaat uit hoogbouw (galerijflats). Deze vormt het gehele aanbod aan sociale huurwoningen in de stadswijk. De overige bebouwing bestaat uit laagbouw: voor het grootste deel rijtjeshuizen (koop), die in een stempelpatroon van lange rijen evenwijdig of haaks op elkaar gesitueerd zijn. Middenin de stadswijk, als scheiding tussen de hoogbouw en de laagbouw, ligt het Rakkersveld, een groene zone met drie scholen, een jongerencentrum, een buurtcentrum en speelvoorzieningen. Aan de rand van de stadswijk ligt het winkelcentrum. De stadswijk kent verder een wooncomplex voor ouderen (De Schoutenhoek). De aanwezigheid van dit wooncomplex zorgt voor een bovengemiddeld percentage 65-plussers (15%). Van de in totaal 6.000 inwoners is ongeveer 40% van niet-westerse afkomst. Van de inwoners is 45% alleenstaand. De stadswijk kent een goede bereikbaarheid door de aanwezigheid van haar RandstadRail-halte langs de Zoetermeer Stadslijn: een rechtstreekse verbinding met Den Haag en de overige stadswijken van Zoetermeer.

Doelstelling gemeente Zoetermeer

In 2000 besluiten gemeente Zoetermeer en drie corporaties (De Goede Woning, Vestia Zoetermeer en Vidomes, verenigd in de joint venture 'Nieuw Palenstein') dat de hoogbouw aangepakt moet worden. Ze sluiten de intentieovereenkomst 'Wijkontwikkeling Palenstein'. Doel is een compleet nieuw leefklimaat te laten ontstaan, met de uitstraling van een stadswijk: een gedifferentieerde stadswijk met een ruime variatie in prijsklassen en woonvormen. De stadswijk moet tevens ruimte gaan bieden aan een bredeschoolcomplex als multifunctionele ontmoetingsplek in de stadswijk De gemeente Zoetermeer en de woningcorporaties. De Goede Woning,Vestia en Vidomes hebben afspraken gemaakt om de stadswijk Palenstein op verschillende gebieden te vernieuwen. Hun ideeën presenteerden zij in februari 2003 aan de bewoners in de stadswijk. Dat gebeurde tijdens drie inloopdagen in het stadswijkcentrum Rakkersveld. Daarna was het de beurt aan de politiek, de gemeenteraad en de besturen van de woningcorporaties. Het gemeentebestuur en de besturen van de corporaties gingen hierbij akkoord met de ideeën voor de vernieuwing van de stadswijk. Dat betekende dat de vernieuwing echt kon gaan beginnen. De komende jaren worden de ideeën uitgewerkt tot concrete plannen. De vernieuwing van de stadswijk wordt stap voor stap aangepakt en zal rond 2015 klaar afgerond zijn. Een grootschalige vernieuwing vraagt uiteraard om investeringen. De totale investering bedraagt tussen de 200 tot 250 miljoen Euro voor de komende 10 jaar. De investeringen van de corporaties zijn voor 40 tot 50 miljoen Euro onrendabel. De gemeente Zoetermeer zal ongeveer een tekort van 15 miljoen Euro voor haar rekening nemen als het gaat om de herstructurering. Dit zijn investeringen in bijvoorbeeld de openbare ruimte, infrastructuur en de Brede School.

Uitzicht op het Rakkersveld. Op de plekken waar de vroegere basisscholen stonden, zijn alleen nog de laatste puinresten zichtbaar aanwezig (27 Maart 2006). Halverwege Maart moest ook het buurthuis aan de sloop gaan geloven (3 April 2006).

Waarom wordt Palenstein vernieuwd?

Palenstein-Hoog is geen slechte stadswijk, maar wel een kwetsbare stadswijk. De massaliteit en de eenzijdigheid van de hoogbouw leidt tot een weinig inspirerende woonomgeving. De voorzieningen zijn beperkt en bewoners maken zich zorgen over de leefbaarheid. Meer dan in de rest van Zoetermeer zoeken de huidige bewoners actief naar een woning elders. Helaas kan niemand om het negatieve imago van de stadswijk heen. De tot 2010 geplande bouw van 34.000 woningen in de regio Haaglanden zal de concurrentiepositie van de stadswijk Palenstein als stadswoonwijk zeker verslechteren. Er zijn diverse maatregelen nodig om er voor te zorgen dat de stadswijk Palenstein ook in de toekomst een vitale en plezierige stadswoonwijk is waar mensen graag willen wonen. De gemeente Zoetermeer en de drie woningcorporaties willen tijdig ingrijpen en de stadswijk vernieuwen, zodat het ook in de toekomst een prettige stadswoonwijk is voor verschillende soorten doelgroepen. Jong en oud, gezinnen en alleenstaanden, mensen met een krappe en wat bredere beurs kunnen er in de toekomst een geschikte woning vinden. De partijen willen gezamenlijk investeren in de vernieuwing waardoor er een sterke stadswijk ontstaat met een gevarieerder woningaanbod in verschillende prijsklassen. Met betere wandel- en fietsroutes en een goed ingerichte openbare ruimte wordt geïnvesteerd in een sociaal veilige stadswijk. Daarnaast wordt er een Brede Schoolcomplex ontwikkelt als multifunctionele ontmoetingsplaats in de stadswijk.

Mooie woningen alleen maken een stadswijk nog niet leefbaar. Daar zijn ook goede voorzieningen voor nodig. De stadswijk Palenstein krijgt daarom een Brede School. Een multifunctioneel complex met onder meer ruimte voor drie basisscholen, kinderopvang, stadswijkvoorzieningen en een sportzaal waar buurtbewoners gebruik van kunnen maken. Het wijkcentrum Rakkersveld is nu te klein en krijgt een nieuw onderkomen in het Brede Schoolcomplex. De afgelopen tijd werd al gewerkt aan het verbeteren van de leefbaarheid in de stadswijk. Sinds twee jaar organiseren bewoners, gemeente en corporaties onder de naam 'Palenstein Leeft!' activiteiten die de stadswijk leuk en leefbaar houden. Daar gaan zij de komende jaren ook mee door. De stadswijk Palenstein ligt dicht bij het oude dorpscentrum en het nieuwe stadshart. Wel ligt de stadswijk wat gescheiden van haar omgeving. De vernieuwing van Palenstein maakt een betere inrichting van straten en groen mogelijk. Er komt meer water in de stadswijk en een mooi groen en veilig ingericht gebied tussen de stadswijk Palenstein en het Zoetermeerse centrum. Nieuwe fiets- en wandelroutes verbinden de stadswijk Palenstein straks beter met het Stadshart, de Dorpsstraat en de RandstadRail-halte Palenstein.

Problematiek

Volgens de gemeente Zoetermeer is er sprake van drie vraagstukken:

1. Een woningmarktvraagstuk. De kwaliteit van de galerijflatwoningen is matig, de belangstelling ervoor loopt terug en de woonduur is relatief kort. Daardoor ontstaat er weinig binding met andere bewoners of met bijvoorbeeld sportverenigingen. Ook de kwaliteit van de woonomgeving wordt door de stadswijkbewoners laag gewaardeerd. Al in 1980 was het aantal verhuisbewegingen vanuit de flats naar nieuwe laagbouwwijken groot. De stadswijk werd min of meer als een 'doorgangshuis' gebruikt. Het hoge verloop in de galerijflats vond zijn oorzaak in de relatief hoge huren, de matige kwaliteit van de woningen, de slechte isolatie en de daarmee gepaard gaande geluidoverlast en hoge stookkosten.

2. Een sociaal-maatschappelijk vraagstuk In de hoogbouw is sprake van een concentratie van huishoudens met een laag inkomen of een uitkering en geringe kansen op de arbeidsmarkt. Verder is de sociale controle gering en is er sprake van verloedering, vandalisme, criminaliteit en gevoelens van onveiligheid.

3. Een ruimtelijke ordeningsvraagstuk. De ruimtelijke structuur van Palenstein staat haaks op de structuren van de omliggende stadswijken, de doorgaande fietsroutes liggen allemaal om Palenstein heen en het autoverkeer is niet goed aangesloten op de omringende stadswijken. Verder bevinden de scholen zich geïsoleerd in het noordoosten van de stadswijk.

Door de vernieuwing krijgt de stadswijk Palenstein:

- een gevarieerder woningaanbod in verschillende prijscategorieën
- een Brede School en een multifunctionele ontmoetingsplaats
- betere verbindingen naar de omgeving
- betere sociale veiligheid en buurtbetrokkenheid.

Een groot aantal bewoners van galerijflats krijgt in de toekomst te maken met de sloop van hun woning. In eerdere plannen werd nog gesproken over het vervangen van alle hoogbouwflats. Dát is van de baan. Van de flatgebouwen blijft eenderde behouden (de aftopping van enkele flats is niet uitgesloten). Bovendien wordt niet vóór 2008 gestart met de sloop van de eerste flats. Het idee is om de massaliteit en de eentonigheid van de galerijflats te doorbreken door een meer gevarieerde woonomgeving te maken. Dat kan door verschillende soorten woningen in de stadswijk te bouwen met een goed ingerichte buitenruimte. Nu bestaat de stadswijk voor een groot deel uit grootschalige galerijflats met een lage huur. Mensen die een ander type woning willen kunnen niet in de stadswijk Palenstein terecht. Dat gaat veranderen. Dit betekent dat huurders een andere woning moeten gaan zoeken en zullen moeten gaan verhuizen. Om dit in goede banen te leiden, maken de woningcorporaties in overleg met de drie huurdersorganisaties een sociaal statuut.

Voor bewoners die te maken krijgen met de sloop van hun woning is een vernieuwing ingrijpend. De gemeente en corporaties zijn zich hier terdege van bewust. Daarom wordt er niet op stel en sprong gesloopt. Eerst wordt een sociaal statuut gemaakt waarin rechten van bewoners worden vastgelegd. Het gaat onder andere om afspraken op het gebied van vergoedingen. Minstens zo belangrijk zijn de afspraken rond de begeleiding van bewoners die straks een nieuw huis zoeken, in of buiten Palenstein. Het sociaal statuut is van toepassing op alle sloop- en renovatie-ingrepen voor de periode 2005-2015. Het betreft de complexen Jan van Beieren, Diederik van Teilingen, Florens van Brederode, Johan van Bourgondië, Cornelis Croesinck, Cornelis Bos, Goeswijn van der Poel en Dirc van Doortoge. Het geldt voor alle huurders van Vestia, Vidomes en De Goede Woning, wonend in deze complexen waar sloop- of renovatie-ingrepen plaatsvinden en die een huurcontract hebben voor onbepaalde tijd.

Aanpak

Begin 2005, vijf jaar na ondertekening van de intentieovereenkomst, zijn de definitieve plannen voor Palenstein gepresenteerd. De ingrepen richten zich naast het sociale vlak op differentiatie van het woningaanbod, herinrichting van de openbare ruimte en infrastructuur en het vernieuwen van de voorzieningen.

Sociaal actieprogramma 'Palenstein leeft!'

Voordat de fysieke (sloop)plannen (2009) starten, loopt er een sociaal actieprogramma. Doel hiervan is het verbeteren van de leefbaarheid, veiligheid en aantrekkelijkheid van de stadswijk Palenstein voor bewoners en gebruikers. Onder het motto 'Palenstein leeft!' betrekken de corporaties en de gemeente Zoetermeer de bewoners bij de leefbaarheid van de stadswijk. Zo worden bijvoorbeeld in het project 'Omgevingsvaklieden' bewoners ingeschakeld om de stadswijk schoon te houden en kleine klussen in de openbare ruimte op te knappen. De deelnemers doen werkervaring op en krijgen een scholingsprogramma aangeboden. Verder worden bewoners uitgedaagd zelf initiatieven op het gebied van leefbaarheid te ontplooien, ondersteund door corporaties, gemeente en de welzijnsorganisatie. Ook worden afspraken gemaakt over woonregels, waarbij bewoners zelf kunnen aangeven wat zij belangrijk vinden. Een ander doel van het actieprogramma is het positief beïnvloeden van het imago van de stadswijk Palenstein.

In het kader van het sociaal actieprogramma werken gemeente en corporaties samen met onder andere huurdersorganisaties, politie en eigenaar-bewoners in een werkgroep. De werkgroep, die ten minste zes keer per jaar samenkomt, heeft in 2005 diverse activiteiten uitgevoerd, waaronder: het opstellen van leefregels, het houden van avondrondes van complexbeheerders, activiteiten rondom afval en vervuiling en de 'Dag van Palenstein'. In maart 2006 heeft de werkgroep het statuut Leefkwaliteit Palenstein ondertekend. In het statuut zijn de afspraken vastgelegd ten aanzien van het beheer van de openbare ruimte, de veiligheid en de leefbaarheid gedurende de vernieuwing van de stadswijk Palenstein.

Daarnaast hebben Stichting Openbare bibliotheek Zoetermeer en MOOI Zoetermeer (opbouwwerk) een rustige ontmoetingsruimte beschikbaar gesteld waar bewoners even bij kunnen komen: De Huiskamer van Palenstein. Het biedt tevens de mogelijkheid voor de betrokken partijen om de bewoners vaker te spreken.

Sloop en herbestemming hoogbouw aan de hand van leefstijlen

Zo gemeenschappelijk als de corporaties samenwerken bij het sociale programma, zo verschillend gaan ze te werk bij de aanpak van de woningvoorraad. Waar Vidomes en De Goede Woning ondanks de goede bouwkundige staat van de flats kiezen voor sloop, kiest Vestia juist voor een creatieve vorm van behoud.

De twee corporaties willen met sloop van tweederde van de hoogbouw (1.050 woningen) de eenzijdigheid van het woningaanbod doorbreken. De bouw van koop- en huurwoningen in verschillende prijsklassen (totaal 1.250 woningen), waaronder appartementen en eengezinswoningen, moeten een gevarieerde woonomgeving opleveren. Van de nieuwbouw heeft ongeveer 50% een sociale huurprijs, 35 tot 40% valt onder de middeldure huur- en koopcategorie en de rest behoort tot de duurdere huur- en koopcategorie. De sloop van de hoogbouwcomplexen start op zijn vroegst in 2009.

Vestia, dat een derde van het hoogbouwarsenaal (drie flats) in handen heeft, is van geheel andere mening: "Problemen in de wijk hebben niet zozeer met de woningen zelf te maken, maar met name in de manier waarop mensen met elkaar samenleven`, aldus de corporatie. Daarom kiest Vestia niet voor sloop en lanceert het een nieuwe manier van wonen die aansluit op de 'woonstijl' van bewoners: Eigenstijl Wonen.
De corporatie constateert namelijk dat de traditionele verdeling naar leeftijd, inkomen en gezinssamenstelling steeds meer vervaagt. Alle 55-plussers bij elkaar vormen bijvoorbeeld allang geen homogene groep meer. Daarom is het idee om de woningen in de drie flats toe te wijzen aan bewoners op basis van gezamenlijke woonstijl.

Op grond van een woonwensenonderzoek (The SmartAgent Company) werden drie profielen gemaakt:

Solitair wonen (Cornelis Bosflat) Mensen met woonstijl solitair wonen hechten sterk aan privacy, houden van een zekere anonimiteit en willen zich kunnen afzonderen van anderen.

Gemengd wonen (Johan van Bourgondiëflat) In deze woonstijl ligt de nadruk op individuele vrijheid, er is ruimte om anders te zijn en anders te leven dan de buren.

Samen wonen (Cornelis Croesinckflat) In deze woonstijl vinden mensen het belangrijk om een goed en gezellig contact te hebben met hun buren en willen ze zich graag thuis voelen bij elkaar.

Op 1 februari 2006 is Vestia Zoetermeer officieel met het project gestart. De indeling in woonstijlen wordt alleen gebruikt om nieuwe huurders te vinden voor woningen die leeg komen te staan. 40% van de mensen woont al in de 'juiste' flat. Als er iemand verhuist, plaatst Vestia in een van de flats altijd iemand terug die past bij de in die flat geldende woonstijl. Het idee is dat zo langzaamaan de samenstelling van de bewoners van de drie flats verandert. Aan de hand van een intakegesprek en een vragenlijst wordt gekeken bij welke woonstijl de kandidaat-huurder past. Op een speciale website worden de huurders en 'afvallers' geregistreerd en geïnformeerd.

Bestaande huurders kunnen met voorrang verhuizen naar een van de andere twee flats als ze niet passen bij de woonstijl van de flat waarin ze wonen. Vestia heeft daarover met de huurdersbelangenvereniging een sociaal statuut afgesloten. Zo hoeven de huidige bewoners tijdens de verhuizing geen dubbele huur te betalen. Echter, een verhuiskostenvergoeding is niet mogelijk, omdat een eventuele overstap naar een andere flat een vrijwillige keuze is. Huidige bewoners die al tot de woonstijl behoren die aan de flat is gekoppeld, hebben een oproep gekregen om deel te nemen aan een panel. In deze panels kunnen bewoners samen met een architect meedenken over fysieke aanpassingen aan de drie flats.

Vergroting van het voorzieningenaanbod

Het voorzieningenaanbod op het gebied van onderwijs en zorg krijgt een forse impuls: het bestaande aanbod wordt vervangen door bredere formules. Ten eerste maken twee basisscholen en een stadswijkcentrum op het centraal gelegen Rakkersveld plaats voor een Brede School. In het nieuwe gebouw krijgen zij een nieuwe plek, net als diverse welzijnsvoorzieningen. De Brede School, die corporatie De Goede Woning ontwikkelt, moet het kloppend hart van de stadswijk worden. In het jaar 2007 start de bouw van het complex, dat bovendien ruimte biedt aan een grand café, winkelruimte en 110 starterswoningen. Als alles volgens plan verloopt, kan het gebouw in het jaar 2008 worden geopend.

In de tweede plaats bouwen B.A.M. Woningbouw en Dura Vermeer in opdracht van Vidomes in het westelijk deel woonzorgcomplex Bijdorp (oplevering voorjaar 2008). Als ontwerpend architect is voormalig Vlaams bouwmeester Bob van Reeth (A.W.G. Architecten, Antwerpen) ingeschakeld. Van Reeth heeft eerder in een vergelijkbare rol een beeldkwaliteitsplan en ontwerp voor de woningen in de Eindhovense Kruidenbuurt ontwikkeld. Ontwerpvisie achter Bijdorp is dat door afzonderlijke gebouwen kleinschaligheid ontstaat: bedrijfsruimte, woningen en speciaal vormgegeven entrees zorgen voor levendigheid op de begane grond. Het eigen terrein is parkachtig vormgegeven met vele zitjes aan het groen of aan het water.

Bijdorp vervangt het gedateerde seniorencomplex De Schoutenhoek. In de zeven gebouwen die het nieuwe complex telt, komen onder andere 153 levensloopbestendige driekamerappartementen met zowel koopwoningen als woningen in het sociale huur-, midden- en hogere segment. Verder is er plaats gereserveerd voor commerciële ruimten en kantoorruimte. Zo is er een psychogeriatrische unit (geestelijke hulpverlening) met daarin vijf groepswoningen, levert ZorgRing naast intramurale ook extramurale zorg (thuiszorg) en is er een 'gezondheidscentrum' met drie zelfstandige huisartsen, apotheek, fysiotherapiepraktijk en maatschappelijk werk.

Het winkelaanbod blijft ongewijzigd. Winkelcentrum Croesinckplein is in 2004 en 2005 reeds vernieuwd.

Verbeterde verbindingen

Nieuwe fiets- en wandelroutes moeten meer recht doen aan de centrale ligging. Ook maakt een nieuwe centrale weg de verschillende buurten in de wijk beter bereikbaar. Naast een verbeterde inrichting van straten is er ook de nodige aandacht voor de groene ruimte. Zo wordt het gebied tussen de stadswijk Palenstein en het Zoetermeerse Stadshart opnieuw ingericht en komt er rond de nieuwe centrale Brede School extra groen. Verder komt er meer ruimte voor waterberging. Hiervoor worden bestaande waterpartijen verbreed.

Cultuurhistorie in de new town

Zoetermeer is een bijzondere stad door de explosieve groei die het heeft doorgemaakt en met name door het effect dat die ontwikkeling te weeg heeft gebracht: een interessante, gave staalkaart van stedenbouw en architectuur over meerdere decennia. Voor geïnteresseerden misschien wel het grootste openluchtmuseum van Nederlandse stedenbouw en architectuur sinds de jaren zestig. Maar, voor veel inwoners is Zoetermeer niet meer dan een kleurloze slaapstad. Uit onderzoek van de gemeente geven Zoetermeerders de sfeer en identiteit van hun stad een dikke onvoldoende. Het Europese platform van new towns, waar Zoetermeer samen met een aantal andere Nederlandse 'nieuwe steden' lid van is, pleit onder andere voor het verkleinen van dit identiteitstekort bij burgers en andere partijen. Het platform ziet het creëren van iconen als middel hiervoor. Dit kunnen gebouwen, plekken of zelfs beroemde inwoners zijn. Maar, hoe doe je dat in herstructureringswijken waar fikse ingrepen gaan plaatsvinden? Hoe krijg je iets abstracts als de cultuurhistorie van de naoorlogse stad op de agenda? In het project De Gave Stad (2001-2004) is dat gelukt, aan de hand van exposities, publicaties en educatieve activiteiten op stadswijkniveau. Het project wil de ontstaansgeschiedenis van Zoetermeer behouden. Meer aandacht voor architectuur en stedenbouw moet leiden tot meer begrip en waardering voor wat er gebouwd is. Het project gaat ervan uit dat ook cultuurhistorische overwegingen een rol dienen te spelen bij herstructurering.

Samenwerking partijen

De gemeente en de woningcorporaties sloten in 2000 een intentieovereenkomst, waarna diverse samenwerkingsmodellen de revue passeerden. Eerst lag de regie bij de gemeente, vervolgens grotendeels bij de woningcorporaties. Geen van de modellen bleek, mede als gevolg van de gewijzigde marktsituatie, financieel haalbaar. In 2002 werd ervoor gekozen het hele traject intensief samen op te trekken onder leiding van een externe procesmanager: adviesbureau P.R.C. . P.R.C. is onder andere verantwoordelijk voor de ambtelijke coördinatie en de onderhandeling met corporaties. Verder zorgt het voor de bestuurlijke ondersteuning en planning. Ook is P.R.C. verantwoordelijk voor de totstandkoming van een samenwerkingsovereenkomst.

In januari 2005 kwamen de partijen tot een financieel haalbaar plan met afspraken over onder andere de investeringscondities, verantwoordelijkheden en planning. Vervolgens hebben de corporaties in samenwerking met de huurdersorganisaties een sociaal statuut opgesteld (oktober 2005). Uiteindelijk hebben de partijen na bijna een jaar onderhandelen in november 2005 de gemaakte afspraken over de herstructurering vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Daarmee is de juridische basis gelegd voor de totale herstructurering van de stadswijk Palenstein.

Financiering

De totale investering bedraagt tussen de 200 en 250 miljoen Euro tot 2015. De investeringen van de corporaties zijn voor 40 tot 50 miljoen Euro onrendabel. De gemeente Zoetermeer zal ongeveer een tekort van 15 miljoen Euro voor haar rekening nemen (o.a. investeringen in openbare ruimte, infrastructuur en de brede school).

Leerpunten/Resultaten

Eigenstijl Wonen

Volgens Vestia is het met Eigenstijl Wonen niet de bedoeling om het gedrag van mensen te veranderen of om bepaalde woonstijlen uit de stadswijk Palenstein te weren. Maar, de corporatie is wel van mening dat het niet handig is dit soort uiteenlopende woonstijlen door elkaar te mixen. Als mensen elkaar niet goed begrijpen en zich niet in elkaar herkennen, is de kans groter dat ze onderling niet of niet handig communiceren. Vestia denkt dat dit alles weer kan lijden tot overlast, gevoel van anonimiteit, onvrede of burenruzies. Om die reden wil de corporatie per flat een eigen woonstijl toepassen. In panelgesprekken met bewoners heeft Vestia Zoetermeer de behoefte aan fysieke aanpassingen gepeild. De verwachting was namelijk dat een leefstijl ook tot specifieke woonwensen zou leiden. De indeling van de woningen werd echter door alle groepen als goed ervaren. Wel zien bewoners graag aanpassingen aan verwarming, isolatie en keukens en mag de kwaliteit van het uitrustingsniveau omhoog. Hetzelfde geldt voor de bergingen en entrees, die bewoners graag ruimer en lichter zien.

In november 2005 zijn de eerste woningen volgens het nieuwe systeem verhuurd. Zodra een aantal woningen leeg staat, adverteert de corporatie 'groepsgewijs' en vullen geïnteresseerden een vragenlijst in. Opvallend is dat kandidaten zich serieus genomen voelen, maar ook een beetje last hebben van examenvrees. Hoewel natuurlijk ieder antwoord goed is. In 2007 vindt een uitgebreide evaluatie plaats die moet uitwijzen of het project is geslaagd. Wat Vestia Zoetermeer betreft, is dat het geval bij minder overlast en minder mutaties.

Bron: Gemeente Zoetermeer, De Goede Woning, Vestia, Vidomes
Illustraties: De Goede Woning, Vestia, Vidomes
Foto's: Zoetermeer in Beeld