De stadswijk Driemanspolder - de ruimtelijke opzet

De stadswijk Driemanspolder is een duidelijk begrensde wijk die nagenoeg geen ruimtelijke relatie heeft met de aangrenzende wijken en buurten. De stedenbouwkundigen Van Embden, Fledderus en Schut van de werkgroep ontwikkeling Zoetermeer hanteerden voor de stadswijk hetzelfde stedenbouwkundig uitgangspunt als voor de stadswijk Palenstein. De hoogbouw in de vorm van een scherm van galerijflats bevindt zich aan de kant van de uit te bouwen nieuwe stad en eengezinswoningen markeren de overgang naar de kleinschalige stadswijk Dorp. Het scherm wordt gevormd door flats van tien lagen op een onderbouw. Daarachter, aan de binnenzijde, staat een zevental parallel geplaatste galerijblokken van zes woonlagen. Iets zuidelijker, aan de Stadhoudersring, werden nog twee galerijflats gebouwd. Oorspronkelijk was het de bedoeling om hier portiekflats te bouwen, maar dit bleek duurder uit te vallen. Verrassend genoeg wees een kleine enquete onder bewoners uit dat men aan galerijwoningen de voorkeur gaf. Afwijkend van de stadswijk Palenstein, waar hoog- en laagbouw strikt gescheiden zijn, is de aanwezigheid van een zestal torenflats in het laagbouw deel langs de Sprinterlijn en de Delftsewallenwetering, die de grens met het oude dorp markeren. Een tweede verticaal accent wordt gevormd door de hoogste flat van Driemanspolder, de Blankaard (genoemd naar de grote en kleine Blankaardpolder ten noorden van Zoetermeer) van 21 lagen.

Tussen de hoog- en laagbouw ligt het Willem Alexanderplantsoen, dat centraal in de wijk is gelegen. Terzijde hiervan ligt het winkelcentrum De Vijverhoek, bestaande uit een aantal kleinschalige winkels en een supermarkt. Zij zijn aan één zijde van een royale vijver gesitueerd. Hier langs zijn de scholen gesitueerd en voor kantoren is een brede strook tussen de Boerhaavelaan en de Afrikaweg gereserveerd.

De stadswijkontsluitingswegen of ringwegen delen de wijk in vieren. De hoofdontsluitingsweg vanaf de H-structuur is de Van Leeuwenhoeklaan. Hier sluiten de overige stadswijkontsluitingswegen, de Boerhaavelaan, de Van Stolberglaan, de Clauslaan, de Willem de Zwijgerlaan en de Stadhoudersring op aan. Oorspronkelijk fungeerde de Dunantstraat als binnenring, maar sinds de weg onderbroken is, is deze functie overgenomen door de buitenring Boerhaavelaan/Van Leeuwenhoeklaan. Hier gebeurde hetzelfde als bij de Ambachtsherenlaan in de stadswijk Palenstein, die aanvankelijk ook als binnenring was aangelegd. De gemeente vond een ‘racebaan’ vlak langs de flats en de aankleding met asfalt, beton en veel blik minder gelukkig en wijzigde daarom de Dunantstraat in een ‘knussere’ woonstraat. De afzonderlijke buurten liggen tamelijk geïsoleerd ten opzichte van elkaar omdat de brede wegen als een barriëre fungeren en slechts beperkte oversteekmogelijkheden bieden.

De laagbouw is in een langgerekt gebied langs de Delftsewallenwetering geconcentreerd dat in tweeën wordt gedeeld door de Van Stolberglaan. De verkaveling staat diagonaal op de ringwegen. De evenwijdig aan elkaar geplaatste standaard eengezinswoningen, de BOB-woningen, worden op een van de korte zijden afgesloten door een rij woningen die op enige afstand staan. De haaks geplaatste blokken bestaan afwisselend uit de BOB-woningen zelf of uit drive-in woningen. Het aldus gevormde U-vormige patroon in een consequente stempelverkaveling is vergelijkbaar met datgeen in de stadswijk Palenstein, maar is veel transparanter. De woningen worden van elkaar gescheiden door royale pleinen, die dit deel van de stadswijk Driemanspolder een zekere allure geven. De parkeerplaatsen zijn opzij gesitueerd. Aan dit strakke patroon zijn langs de Stadshoudersring en de Clauslaan op speelse wijze schuin geplaatste drive-in woningen toegevoegd en markeren de torenflats de ringwegen.

Ten zuiden van de Van Stolberglaan wordt de scheiding tussen hoog- en laagbouw minder stringent. Er treedt hier een zekere vermenging op, omdat het scherm van galerijflats niet door een groengebied van de laagbouw wordt gescheiden.

Bron: Gemeente Zoetermeer, De Gave Stad