De stadswijk Driemanspolder - de historische infrastructuur

Alleen de Voorweg/Vlamingstraat met wetering en de Delftsewallenwetering zijn als historische linten nog aanwezig. Zij omsluiten de stadswijk aan twee zijden, met als aantekening dat strikt genomen niet de Delftsewallenwetering de begrenzing aan de oostkant vormt, maar het talud van de Sprinter. De Voorweg en de Vlamingstraat vormden ooit één lange doorgaande weg vanaf de Zoetermeerse Dorpsstraat richting Leidschendam. De nieuwe structuur, zoals vastgelegd in het Structuurplan 1968, heeft echter op diverse plaatsen het oude patroon doorbroken. De grootste doorbraak is bij de overgang van de Dorpsstraat naar de Vlamingstraat. Daar kruist de Sprinter ongelijkvloers de Vlamingstraat en knipt deze in twee stukken. Doordat het talud van de Sprinter met groen beplant is, is zelfs de visuele verbinding tussen de beide straathelften verstoord.

De wijk wordt aan de buitenrand omringd door langgerekte hoogbouw. In het deel van de laagbouw zijn als accent de zes torens weergegeven. Ook is de repeterende laagbouwverkaveling eenmalig weergegeven.

Al eeuwenlang liggen de Voorweg en de Vlamingstraat op dezelfde plek. De naam Voorweg komt voor het eerst voor in 1491 en misschien al in 1463 als Voorkerckwech. Uit 1614 stamt de eerste vermelding van de Vlamingstraat, maar tot in de twintigste eeuw was het gebruikelijk om ook deze straat als de Voorweg aan te duiden. De scheiding tussen beide wegen werd gevormd door de voormalige Broekweg, nu de J.L. van Rijweg. Van de Broekweg, de oudste weg van Zoetermeer (1295), zijn alleen nog wat losse brokstukken over. De weg begon op de plek van de overgang tussen de Vlamingstraat en de Voorweg en eindigde bij de gemeentegrens in het noorden. Broek betekent moeras en dat is een duidelijke verwijzing naar de zompige omstandigheden van het oude veengebied. Het eerste gedeelte van de straat werd na de Tweede Wereldoorlog omgedoopt in J.L. van Rijweg, genoemd naar de in de oorlog omgekomen wachtmeester Jacob Leendert van Rij. De wetering langs de Voorweg werd in 1491 gegraven. In 1669 werd hij aangesloten op de toen verbrede sloot langs de Vlamingstraat en liep met een bocht langs de zuidzijde van het oude dorp naar de Delftsewallenwetering. Beide wegen waren tot in de negentiende eeuw zand- of grindwegen. Veel van de historische, vooroorlogse bebouwing is hier bewaard gebleven, waarvan een aantal als monument is beschermd.

De Delftsewallenwetering markeerde samen met de Leidsewallenwetering eeuwenlang de grens tussen de beide dorpen Soetermeer en Zegwaart. Zij vormden van oorsprong een waterkering voor de Zoetermeerse ontginningen vanaf ongeveer het jaar 1000. De Delftsewallenwetering liep door tot Delft, maar in 1988 werd de waterloop bij de A12 afgebroken.

Een aardig relict uit het verleden vormt een op het eerste gezicht onooglijk slootje langs de Van Leeuwenhoeklaan. Het slootje is echter een deel van een zeventiende eeuwse voortocht (een afwateringssloot uit de periode van de droogmakerijen), die door de stadswijk Meerzicht doorloopt tot in het Westerpark.

In 1971 was de bouw van de stadswijk Driemanspolder al gevorderd. Duidelijk te zien zijn het scherm van flats langs de ringwegen en de laagbouw langs de Delfsewallenwetering.

Bron: Gemeente Zoetermeer, De Gave Stad