De stadswijk Dorp - het groen en water

Grote plantsoenen en parken zijn, met uitzondering van het Wilhelminapark, in de wijk niet aanwezig. Het openbare groen van enige omvang bevindt zich hoofdzakelijk aan de randen. Het in Engelse landschapsstijl aangelegde Wilhelminapark met de serpentinevormige vijver uit 1950-1951 ligt in het noorden en is het oudste park van Zoetermeer. Het is als herdenkingspark/bevrijdingspark ontworpen door J.T.P. Bijhouwer van de landbouwhogeschool te Wageningen. Zijn plan van aanleg werd verder uitgewerkt door tuinarchitect J.H.R. van Koolwijk. Het plan voorzag in een waterpartij van ongeveer 2.700 m2, paden over een lengte van 1.250 meter en een terras. De grond waarop het park zou komen, was in gebruik als volkstuin. Volgens Burgemeester en Wethouders zou door de aanleg van dit plantsoen 'het dorpsbeeld niet weinig worden verfraaid', omdat er vooral in deze gemeente, liggend in een polderland, grote behoefte bestond aan enig natuurschoon. Een aardige anekdote is het gebaar van de eigenaar van café-restaurant 'Ons Genoegen', A. (Toon) van Fraassen, om de burgemeester vissen voor de vijver aan te bieden, 'daar wij van het park hier ter plaatse zeer veel voordeel hebben, vooral wat zijn ligging betreft in den nabijheid van ons Café-Restaurant en onze Automatiek'. Het café-restaurant van Van Fraassen was gevestigd aan Dorpsstraat 121, nu 'De Meerbloem'. Er bevinden zich twee gedenktekens in het park: het oorlogsmonument 1940-1945, eveneens naar ontwerp van J.T.P. Bijhouwer, met reliëfs van G. Brinkgreve die de gedachte onderdrukking en bevrijding tot uitdrukking brengen en een klein monument uit 1998 ter herdenking van Zoetermeerse militairen die omkwamen in voormalig Nederlands-Indië.

Tussen de Meidoornlaan en de Dorpsstraat/Schinkelweg werd in 1955 een parkje op een perceel weiland aangelegd, ter hoogte van de kleine Dobbe. Langs de noordzijde van de Schinkelweg/Den Hoorn loopt een wetering die in verbinding staat met de Buurvaart. De wetering sluit aan op de Zegwaartsewetering. Een brede groenstrook met waterpartij waarvoor in 1958 schetsontwerpen werden gemaakt, scheidt de Zeeheldenbuurt en de Schildersbuurt van het industrieterrein. Langs de Gerard Doustraat fungeert een rij hoge populieren als een groen scherm tussen de buurt en de industrie. Aan de zuidkant ligt het Burgemeester Vernèdesportpark, ingeklemd tussen de A12, de Delftsewallenwetering en de J.W. Paltelaan. De vormgeving van het sportpark was oorspronkelijk strak en rechtlijnig, maar heeft inmiddels de nodige wijzigingen ondergaan. Langs de Delftsewallenwetering loopt een brede groenstrook met een parkachtig karakter, aangelegd in 1958, waarin een zwembad, scholen hoogbouw voor ouderenhuisvestingen een kerk op ruime afstand van elkaar zijn gesitueerd.

Aan het groene karakter van de wijk dragen verder bij de groenstroken en boombeplanting in de brede doorgaande wegen, de voortuinen die voor een groot deel nog omzoomd zijn door de oorspronkelijke ligusterhagen, de groene pleintjes in de Oorlogsheldenbuurt (Lindeplein, Kastanjeplein, Wilgenplein) en het collectieve groen tussen de (gestapelde) woningen. Een fraaie groenstructuur met waterpartij bevindt zich tussen de Van Galenstraat en Kortenaerstraat in de Zeeheldenbuurt. Terzijde van de wijk Dorp, aan de Binnenweg, ligt de begraafplaats, waarvan de inrichting gekenmerkt wordt door een sobere en strakke belijning.

Bron: Gemeente Zoetermeer, De Gave Stad