De stadswijk Buytenwegh de Leyens - het groen en water

De stadswijk Buytenwegh de Leyens wordt aan drie kanten omgeven door groen en water. Aan de noordkant strekt zich het open weidegebied van de Meerpolder uit. De bebouwing nadert de ringdijk om de Meerpolder heel dicht, alleen een smalle strook groen ligt tussen de huizen en het talud van de dijk. Vanuit de stadswijk sluiten voetpaden aan op de route boven aan het dijktalud. De woningen keren zich af van de polder. Zij zijn niet met de voorgevel maar met de zij- of achterkant op de dijk georiënteerd. Aan de westkant bevindt zich het Buytenpark, een groot park van in totaal 100 hectare waarvan de aanleg begon in 1976. Het oudste gedeelte, dat tegen de stadswijk aanligt, fungeert als stadswijkpark. De waterlopen zijn van oorsprong de oude poldertochten, die ook in de stadswijk zelf zijn gehandhaafd. In dit gedeelte bevinden zich de Algemene Begraafplaats en sportaccommodaties waaronder SnowWorld. De aanleg van de Algemene Begraafplaats uit 1981 is lan schappelijk. Voor de bezoeker ontvouwt zich een weids vergezicht over glooiende grasvelden en een vijver met een kabbelende waterstroom over rotsblokken. In de grasvelden eromheen liggen de graven gerangschikt. Iets verder naar de grens met Leidschendam, wordt het Buytenpark wilder. Hier gaat de natuur zijn gang en wel op een voormalige stortlocatie. Grote hoeveelheden puin en sloopafval zijn in de jaren tachtig in dit gebied gestort zodat een landschap is ontstaan met heuvels van zo’n 20 meter hoog. De heuvels van puin zijn met grond afgedekt en verder aan de natuur overgelaten. Galloway-runderen, Exmoorpony’s en heideschapen houden de begroeiing kort. De tegenhanger van het Buytenpark is het Binnenpark, dat tussen de stadswijk Buytenwegh en de stadswijk De Leyens in ligt. Het park van 20 hectare is verbonden met de groenstrook langs de Meerpolderdijk. Er is een uitgebreid net van wandelpaden en er zijn enkele fietspaden. Een waterloop, hier en daar verbreed tot vijver, slingert door het park. Het noordelijke deel heeft het karakter van een weidelandschap, het zuidelijke heeft meer bosschages. Het park loopt uit in een punt bij de rotonde van de Zwaardslootseweg waar enige sportvoorzieningen zijn aangelegd. Aan de noordoostkant grenst de stadswijk aan de Zoetermeerse Plas die via een brede kronkelende waterloop diep de stadswijk De Leyens indringt. Dit verleent de stadswijk een bijzonder, bijna Venetiaans karakter.

Voor het eerst werden in de stadswijk Buytenwegh de Leyens elementen van het oude landschap gehandhaafd. Zo zoeken voormalige tochtsloten, veelal vergraven tot singels, hun weg tussen de bebouwing en gaan in één geval zelfs onder de huizen door, zoals aan de Nesciohove. De Hoofdtocht en de noordelijk daarvan gelegen tocht verbinden het Buytenpark met het Plassengebied. Her en der zijn oude boomgaarden te vinden en lange rijen windsingels omzomen de straten. Verder begeleiden groenstroken het Sprintertracé, de Amerikaweg en de Aziëweg. De laatste twee vormen een buffer tegen het langsrazende autoverkeer. Ook langs de vier woondekken en de dijkwoningen zijn groenstroken als begeleiding aangelegd. Hier en daar vormen de groenstroken langs de wegen uitlopers tot ver in de stadswijk. Eén daarvan, een langgerekte groenas van de Aziëweg tot de Columbusrede in de stadswijk De Leyens, heeft een bijzonder sterke visuele werking door de lange doorlopende lijn van grasvlakten en een middenpad. De groenas eindigt bij de Columbusrede in een symmetrisch aangelegd pleintje met door buxushagen omzoomde perkjes.

Bron: Gemeente Zoetermeer, De Gave Stad