Stadswandeling - Zoetermeer-oud/nieuw

De wandeling begint bij het pand van het Vrijwilligers Info Punt Zoetermeer aan het Zuidwaarts 3 in het Stadshart onder de poort, om de hoek bij de hoofdvestiging van de Openbare Bibliotheek.

U start de wandeling, komende uit het pand van V.I.P. Zoetermeer aan het Zuidwaarts, door linksaf via het het Stadsplein rechts het Oostwaarts in te gaan.

Hier bevindt zich de horecahoek, met aan het einde links het Stadstheater, gebouwd door atelier Pro (Den Haag). Het theater bevat een grote ronde theaterzaal, een kleine zaal en een gezellig theatercafé. Tegen de muur ziet u lichtkunst van Jeffrey Shaw. Als u wat verder vooruit kijkt ziet u de megabioscoop Utopolis met zijn 8 zalen met in totaal ruim 1200 zitplaatsen.

Terug naar het Stadhuisplein kunt u het stadhuis ingaan.

In het stadhuis staat een maquette van Zoetermeer (momenteel in onderhoud), die u op uw gemak kunt bekijken. Links van de ingang hangen expositieborden, waarop regelmatig foto’s of schilderijen worden tentoongesteld.

Nadat u het stadhuis heeft verlaten, gaat u linksaf naar de Markt.

Op dit plein wordt drie keer per week markt gehouden. Voorts vinden hier buitenevenementen plaats, zoals muziekconcoursen e.d. Links op de hoek staat het beeld van een man en vrouw in innige omhelzing, genaamd 'Welkom', van Gerard Brouwer.

U gaat langs het restaurant 'Pasta Company' het 'Beeldeneiland' in de Dobbeplas op.

De Grote Dobbe is de plas die de overgang vormt tussen het oude dorp en het Stadscentrum. In 1986 is het 'Beeldeneiland' dat daarin is aangelegd officieel voor het publiek geopend. De inrichting van het Dobbe-eiland is van de Haagse kunstenaar Kees Verschuren, die een ruimtelijk sculptuur ontwierp van staal en beton, dat meerdere functies heeft. In de Grote Dobbe liggen twee kunstwerken in het water tentoongesteld die ontworpen zijn door Marja en Frans de Boer-Lichtveld. Dit ruimtelijke kunstwerk van roestvrijstaal en hardsteen bestaat uit twee onderdelen, een liggende en een staande spiraal. Samen kregen zij de naam 'Interaction'. De liggende spiraal doet dienst als fontein. De conische gevormde binnenkant daarvan is bekleed met hardstenen platen. De spiraal fungeert als drukleiding voor spuiters die het water ongeveer 70 cm hoog spuiten. De rand rondom geeft de hoogte van het N.A.P. (Nieuw Amsterdams Peil) aan.

Verlaat het eiland aan de andere zijde en loop via het rode fietspad links aanhoudend richting de Dorpsstraat.

Op de hoek rechts staat een grote boerderij, die dateert uit de tweede helft van de 19e eeuw. In de bijbehorende stallen is nu artotheek en galerie 'De Vlaming' gehuisvest. Let op de deuromlijsting van pilasters en het schilddak met op de nokken hoekschoorstenen met smeedijzeren windvanen. Op het erf staan twee oude leilinden.

Linksaf de Dorpsstraat in.

Wij adviseren u vooral de interessante bijzonderheden op de bruine A.N.W.B.-bordjes aan de gevels van de diverse panden te lezen. Het pand aan de Dorpsstraat 1 is een typisch voorbeeld van de Nieuwe Haagse School (ca. 1920-1930) in de specifieke Co Brandes stijl, werd in 1930 gebouwd op last van de gemeentearts, dokter Willem Eusebius Steur. Op Dorpsstraat 2a is het atelier gevestigd van meester(zeef)drukker Wout van der Vet. Dorpsstraat 6 is een uit 1750 stammend woonhuis, dat in de 18e eeuw de 'zeer plaisante en vermakelijke buytenplaets Visvliet' huisvestte. Rond 1900 was dat café 'Zomerzorg', compleet met terras aan de straat. Het witte pand aan de Dorpsstraat 8 'Op Doortocht' is een T-boerderij uit de tweede helft van de 19e eeuw. Het werd gebouwd voor paardenhandelaar Jacob Scheer en staat op de Rijksmonumentenlijst. De gepleisterde gevel vertoont een blokmotief. Zowel boven de deur als boven de raamkozijnen bevinden zich markante omlijstingen. Het hek is bekroond door twee dennenappels, symbool van de gastvrijheid. Rechts aan de Dorpsstraat 7 bevindt zich het Stadsmuseum Zoetermeer 't Oude Huis, eveneens een rijksmonument. Dit herenhuis stamt uit 1872 en werd toen in gebruik genomen als burgemeesterswoning. De beuk achter het huis werd in hetzelfde jaar geplant door de toenmalige burgemeester. In het Stadsmuseum zijn vaste presentaties te zien over Zoetermeer, de stadshistorie van Soetermeer-Zegwaart. Ook zijn er wisselende tentoonstellingen. In de museumtuin staat een openbaar toegankelijke beeldenexpositie opgesteld. In de voortuin prijken de wapens van Zegwaart en Soetermeer. De Dorpsstraat 9 is een oorspronkelijk 18e eeuws gebouw, een herenhuis uit 1783, ook een rijksmonument. Links naast het huis zijn de twee hekpijlers van het voormalige toegangshek bewaard gebleven. Verder door de Dorpsstraat lopend, komen we langs de R.K. Nicolaaskerk. Vanaf 1818 heeft op deze plaats een katholieke kerk gestaan. De huidige kerk kwam in 1915 gereed (bouwkosten circa 15.000 gulden). De pastorie is gebouwd in 1867. Daarnaast bevinden zich de huisnummers 28, 30 en 32, enkele karakteristieke panden die stammen uit het begin van de 19e eeuw en nu op de gemeentelijke monumentenlijst staan. De Dorpsstraat 31 is vanaf de bouw in 1840 onafgebroken in gebruik door de bakkersfamilie Pieterse. Overigens stond hier al vanaf 1729 een bakkerij. Huize Perizonius aan de Dorpsstraat 33 was het zusterhuis van de Nicolaaskerk. Hier bevond zich ook een meisjesschool, waar de zusters naai- en breionderricht gaven. Aan de Dorpsstraat 35 was een bewaarschool (kleuterschool, 1928) gevestigd. In de gevel bevinden zich vier gevelstenen uit de tijd die aan de bouw herinneren. Bij de verkeerslichten lag vroeger de grens tussen de dorpen Soetermeer en Zegwaart, die in 1935 werden samengevoegd. Hier staat aan de Dorpsstraat 59 de Oude Kerk. Naar een ontwerp van Jan Giudici werd de kerk in 1785 grotendeels vernieuwd. Hier heeft al sinds het midden van de 15e eeuw een kerk gestaan. De fundamenten van deze monumentale hervormde kerk staan op ossenhuiden. In de toren hangt een 47 klokken tellend carillon. De toren uit 1642 en kerk uit 1785/1787 staan op de rijksmonumentenlijst. Ter hoogte van de Dorpsstraat 68/69a is het wapen van Zegwaart in de bestrating opgenomen. Tussen de Dorpsstraat 74 en 76 achter in het gangetje bevindt zich een oude graanschuur, die nu in gebruik is bij het Indisch Cultureel Centrum 'De Graanschuur' met dans, muziek en theater. U komt langs de plek waar zich vroeger de oude Brinkersfabriek bevond, ter hoogte van de Albert Heyn. Hier lag het vroegere kasteel 'Huis te Palenstein', daterend uit 1370 en gebouwd in opdracht van ridder Willem van Egmond. Een stukje vanaf de straat bevindt zich aan de Dorpsstraat 99 lunchcafé 'De Zoetelaar', waar u op heel bijzondere wijze door mensen met een verstandelijke handicap wordt bediend. Aan de Dorpsstraat 108 vindt u in een gerestaureerd pandje ''t Soetermeersche Koffiehuys'. Overigens zijn er in de Dorpsstraat tal van gelegenheden om even met een hapje en een drankje op adem te komen. Let op de verschillende geveltjes van de huizen in de Dorpsstraat. Jaarlijks is er op de tweede zaterdag van september een Nationale Monumentendag. Op deze dag zijn in het gehele land huizen en monumenten gratis te bezichtigen. Op de Open Atelier dagen kunt u in alle rust kennis nemen van alle culturele activiteiten in Zoetermeer

Voorbij de juwelier op de hoek gaat u rechtsaf de Eerste Stationsstraat in. U loopt rechtdoor en steekt de Julianalaan over. Na circa 50 meter komt u bij Korenmolen 'De Hoop'.

De huidige molen is uit 1897. Het is een fraai voorbeeld van een stellingmolen, waar koren wordt gemalen en die gerund wordt door een enthousiast echtpaar. Bezichtiging is mogelijk. Er worden diverse soorten meel en souvenirs verkocht. Tegenover de molen ziet u een typisch dorpsstraatje, de Molenstraat met karakteristieke arbeiderswoningen.

Rechts achter de molen gaat u de Constantijnstraat in. Aan het eind daarvan gaat u rechts de Bernhardstraat in. Die loopt u ui,; vervolgens steekt u de Julianalaan over en volgt u in het Wilhelminapark linksaf gaand het voetpad dat evenwijdig aan de Julianalaan loopt.

In dit oudste Zoetermeerse park staat het monument 'Onderdrukking en Bevrijding', dat herinnert aan de periode 1940-1945. Dit park is aangelegd op 1.85 hectare vlak na de oorlog.

Aan het eind van het voetpad, steekt u de weg over en gaat u rechtsaf. Bij de verkeerslichten de Dorpsstraat oversteken. Dan rechtdoor, links aanhouden langs ristorante 'Genova' de Leidsewallen op. Aan de Leidsewallen 52/56 het bruggetje oversteken en over het volgende bruggetje linksaf het Marseillepad op.

Let op de ruimtelijke sculptuur van beton en metaal van Irene Fortuijn en Robert O’Brien, geplaatst in 1988. Dit beeld markeert de overgang van het oude dorp naar de nieuwe stad. Het bestaat uit een tableau, gegoten van beton met pigment erdoor, een éénvormig bouwsel met twee bogen en twee metalen vormen. De bogen refereren aan de bogen van de flats langs de Londenstraat, aan de overkant van de Grote Dobbe. Deze flats zijn ontworpen door Van Aken, een architect die furore maakte met het Eindhovens muziekcentrum bij het Heuvelplan.

Volg het Marseillepad langs de Grote Dobbe, steek de Markt over en ga weer terug onder de overloop van het stadhuis door de poort naar het Stadhuisplein.

Hier is het uitgangspunt van de wandeling, het pand van V.I.P. Zoetermeer aan het Zuidwaarts 3.

Bron: Historisch Genootschap Oud Soetermeer, Gilde Zoetermeer