Viaduct Westergo over de rijksweg A12

De gemeente Zoetermeer is vanaf het eind van de zestiger jaren in hoog tempo ontwikkeld tot een stad met circa 115.000 inwoners. Tijdens de besluitvorming over de ontwikkeling van de wijk Rokkeveen in Zoetermeer in het midden van de jaren '80 werd vooral de ligging van de wijk aan de zuidzijde van de A12, de spoorbaan Den Haag–Gouda en de zogenaamde Sprinterlijn als een bezwaar ervaren. Ook met de aanleg van de Zuidweg aan de zijde van de wijk Rokkeveen nam de breedte van de ‘verkeersbundel' voor auto- en trein verkeer verder toe. Hiermee werd het oplossen van het probleem voor de langzaam verkeerverbindingen tussen de bestaande stad en de wijk aanzienlijk. Bij de verdere ontwikkeling van de wijk zijn hiervoor oplossingen gezocht in de vorm van tunnels en viaducten. Over de A12 gaand van oost naar west zijn dit een tunnel bij de Rokkeveenseweg, de ondertunneling bij de Stationsstraat en de Mandelabrug. De realisering van de Westergo verbinding is de laatste in deze ontwikkeling.

De locatie van het Westergo viaduct over de A12 bevindt zich ter hoogte van de wijken Meerzicht en Rokkeveen. De automobilist, die op dit moment Zoetermeer vanuit het oosten via de A12 doorkruist, passeert achtereenvolgens een autoviaduct (Oostweg) en langzaamverkeersviaduct (Mandelabrug) en opnieuw een autoviaduct (Afrikaweg) en een aantal verborgen fiets- en voetgangerstunneltjes. Enige tientallen meters ten oosten van hectometerpaal 12,4 op de A12, waar men nu het gevoel heeft de stad reeds gepasseerd te zijn, bevindt zich de locatie voor het Westergo viaduct, na de Mandelabrug het tweede langzaamverkeersviaduct van Zoetermeer over de A12. De beide stadsdelen, die door het viaduct met elkaar verbonden worden, liggen verscholen achter groene wallen.

Aan de zuidzijde, tegen de geluidwal in de wijk Rokkeveen, wordt het viaduct bereikt met een trappartij dat aansluit op de assenstructuur in dit deel van Rokkeveen en een fietspad, dat in de aanwezige wal wordt opgenomen. Aan de noordzijde wordt de bereikbaarheid gerealiseerd met het stelsel van paden, dat uitkomt op een belangrijke wijkweg in de wijk Meerzicht. De ligging en het verloop van deze paden zijn onderwerp geweest van uitgebreide maatschappelijke en bestuurlijke discussie en liggen nu vast.

Een hoge architectonische ambitie van de gemeente Zoetermeer ligt ten grondslag aan de markante brug over de A12 waarvan de bouw eind oktober 2004 is begonnen. De brug, ontworpen door Holland Railconsult, vormt een nieuwe verbinding voor een voet, fiets- en ruiterpad over de snelweg en de spoorlijn Utrecht-Den Haag. Het is niet alleen een lokale verbinding tussen de woonwijken Rokkeveen en Meerzicht, maar tevens wordt hiermee een regionale, recreatieve verbinding tussen het Westerpark en het Balijbos gelegd. Naast een poortfunctie vanaf de snelweg zal de brug door zijn omvang en hoogte een landmark in de skyline van Zoetermeer vormen.

Architect Edwin Megens heeft het verschil in doorrijhoogte tussen snelweg en spoorlijn gebruikt in het verloop van de constructie. De hoofdconstructie wisselt halverwege de brug van boven naar onder het dek. ‘Hoog' over de spoorlijn en via een vloeiende lijn ‘laag' over de snelweg. Middels een speciaal element wordt een opvallende top gemaakt waar alle lijnen samenkomen bij het middensteunpunt tussen snelweg en spoorlijn.

Met de bijzondere vorm van de brug wordt tegemoet gekomen aan de wens van de gemeente Zoetermeer en ProRail, de opdrachtgevers, om een brug te maken die aansluit bij de verschillende karakters van de aangrenzende wijken en natuurgebieden. De constructie is hoog aan de Rokkeveen-zijde om de wijk gelegen ‘aan overzijde van de snelweg', verstopt achter de grondwal te benadrukken. Aan de Meerzicht-zijde is het brugdek juist vrijgehouden van constructie. Hier hebben de passanten vrij zicht op het vele groen tussen de snelweg en de wijk Meerzicht en van het aangrenzende Westerpark.

Eind oktober 2004 is bouwcombinatie Strukton/Iemants begonnen met het grondwerk en de bouw van de betonnen aanlandingen (landhoofden) van de brug. In het voorjaar van 2005 wordt de stalen hoofdconstructie van de brug op zijn plaats gelegd, waarna de brug wordt afgebouwd voor ingebruikname in de zomer van 2005.

In de nacht van 21 op 22 mei 2005 werd de fietsers- en ruitersbrug ter hoogte van stadspark De Balij in de stadswijk Rokkeveen en stadspark Westerpark in de stadswijk Meerzicht boven de rijksweg A12 geplaatst. Hierna werden aan beide uiteinden van de fietsers- en ruitersbrug op- en afritten gemaakt en werd de brug in zijn geheel afgewerkt voor ingebruikname. Uiteindelijk werd op 8 juli 2005 de fietsers- en ruitersbrug door de Zoetermeerse wethouder Jo Fijen en Edo Haan officieel geopend. Deze middag maakten zij tevens de naam van de brug bekend, dat sinds de opbouw vorig jaar oktober onder de naam 'Westergo' schuil ging. Vele Zoetermeerders waren deze middag aanwezig bij het onthullen van de naam van de fietsersbrug. Vernoemd naar het Balijbos in de stadswijk Rokkeveen heeft de brug de naam 'Balijbrug' gekregen. Hierna maakten de twee Zoetermeerse wethouders per fiets een ritje over de brug naar de kant van het Westerpark. Na de openstelling van de Balijbrug werd nog gewerkt aan het uitzichtpunt, dat aan de zuidkant (in de stadswijk Rokkeveen) van de brug werd gebouwd. De afwerking van dit punt van waaruit men een weids uitzicht over de A12 heeft, is naar alle waarschijnlijkheid begin september 2005 afgerond.

Bron: Gemeente Zoetermeer
Foto's: Gemeente Zoetermeer