Zoetermeer in het begin van de twintigste eeuwIn het begin van de vorige eeuw waren hier tot 1935 twee gemeenten, Soetermeer en Zegwaart, gescheiden door de Delftse- en de Leidsewallenwetering en in de Dorpsstraat door een rijtje klinkers tussen de keibestrating. Tussen de beide dorpen was vele jaren een samenleving en samenwerking op verscheidene gebieden. Er was voor beide gemeenten één hervormde kerk, één Rooms Katholieke kerk, één gereformeerde kerk, één openbare school, één Christelijke school en één Rooms Katholieke school, dat toen nog afzonderlijk was voor meisjes en jongens. Ook alle verenigingen hadden hun leden uit beide gemeenten. Alleen op bestuursniveau was er verschil. Elke gemeente had een eigen gemeenteraad, al hadden ze dezelfde burgemeester.
Zoetermeer was een 'rijke' gemeente, één van de weinige gemeenten in Nederland waar geen gemeentelijke belastingen geheven werden. Zegwaart was een 'arme' gemeente, doch dit gaf geen aanleiding tot rivaliteit tussen de bewoners, de gewone burger trok zich daar niets van aan, want het aantal inwoners van Zegwaart was altijd groter dan dat van Soetermeer. Van oorsprong waren Soetermeer en Zegwaart agrarische gemeenten, landbouw en veeteelt waren het hoofdmiddel van bestaan. In Soetermeer is dat nog vele jaren zo gebleven, maar in Zegwaart ontwikkelde zich een handeldrijvende middenstand, die door zijn voortvarende ondernemingsgeest en zijn steeds openstaan voor aanpassingen aan nieuwe ontwikkelingen op allerlei gebied, Zegwaart gemaakt heeft tot één van de meest welvarende gemeenten in de omtrek. Men zegt dat er in de dertiger jaren in Zegwaart meer dan tweehonderd zelfstandige bedrijven en neringdoenden waren en in Soetermeer ongeveer vijftig. Het feit dat Soetermeer een rijke gemeente was, is voor haar gemeentebestuur jarenlang een motief geweest om niet te willen praten over vereniging van de beide gemeenten. Tenslotte is dit op aandrang van hogerhand in 1935 toch een feit geworden.
Soetermeer was een 'rijke' gemeente, één van de weinige gemeenten in Nederland waar geen gemeentelijke belastingen geheven werden. Zegwaart was een 'arme' gemeente, doch dit gaf geen aanleiding tot rivaliteit tussen de bewoners, de gewone burger trok zich daar niets van aan, want het aantal inwoners van Zegwaart was altijd groter dan dat van Soetermeer. Van oorsprong waren Soetermeer en Zegwaart agrarische gemeenten, landbouw en veeteelt waren het hoofdmiddel van bestaan. In Soetermeer is dat nog vele jaren zo gebleven, maar in Zegwaart ontwikkelde zich een handeldrijvende middenstand, die door zijn voortvarende ondernemingsgeest en zijn steeds openstaan voor aanpassingen aan nieuwe ontwikkelingen op allerlei gebied, Zegwaart gemaakt heeft tot één van de meest welvarende gemeenten in de omtrek. Men zegt dat er in de dertiger jaren in Zegwaart meer dan tweehonderd zelfstandige bedrijven en neringdoenden waren en in Zoetermeer ongeveer vijftig. Het feit dat Soetermeer een rijke gemeente was, is voor haar gemeentebestuur jarenlang een motief geweest om niet te willen praten over vereniging van de beide gemeenten. Tenslotte is dit op aandrang van hogerhand in 1935 toch een feit geworden. Van de toen nieuw gekozen gemeenteraad waren vier leden uit oud Zoetermeer en zeven uit het voormalige Zegwaart. Des te wonderlijker is het dat de nieuwe gemeente niet Soetermeer-Zegwaart genoemd is. Er zijn in Nederland zoveel gemeenten met dubbele namen, maar blijkbaar had men hier toen meer belangstelling voor materiële zaken dan voor historische waarden. Dat beide gemeenten toenterdertijd zijn gebouwd en gegroeid aan de oude verkeersweg tussen Utrecht en Den Haag, heeft er ongetwijfeld aan meegewerkt, dat de bevolking is opgegroeid in een sfeer van verdraagzaamheid ten opzichte van elkaar en ten opzichte van vreemdelingen. Zij onderscheidden zich daarin gunstig vergeleken met anderen, meer geïsoleerd liggende dorpen. Wanneer bijvoorbeeld in die dagen een Zoetermeerse jongen in Benthuizen een meisje wilde veroveren, dan moest hij er wel terdege rekening mee houden dat hij op één of andere late avond een pak slaag kon oplopen. |
Bron: Zoetermeer zoals het was in het begin van deze eeuw
Foto's: Historisch Genootschap Oud Soetermeer
|
Verder naar
Pagina 2 |
Verder naar
Pagina 3 |