Historische gezichten - Dorpsstraat 28, 30 en 32De Dorpsstraat kent een tweedeling tussen het vroegere westelijk deel van het dorp Soetermeer en het oostelijk deel van het dorp Zegwaart. De lagere nummers tot aan de kruising Leidsewallen en Delftsewallen was het rijkere Zoetermeer, vanaf de Oude Kerk is de bebouwing van Zegwaart veelal kleinschaliger. De panden staan vrijwel aaneengesloten op smalle kavels. Aan de Leidsewallen staan bescheiden woonhuizen van één laag. Zij dateren uit het begin van de twintigste eeuw en de jaren dertig van de vorig eeuw. De meeste panden staan direct aan de straat zonder voortuinen. De gebouwen vertonen een grote diversiteit wat betreft hoogte, breedte, de gevelindeling, richting van de kap en ornamentiek. Wel zijn zij overwegend van baksteen en zijn voorzien van pannendaken. Ze vormen ondanks de verschillen, samenhangende straatwanden. De geleidelijke en niet planmatige groei van een oud centrum is ook af te lezen aan de veelheid aan bouwstijlen, een ontwikkeling die tot de huidige tijd doorgaat. De historische stijlen overheersen: eclecticisme, neo-classicisme, Haagse School en Delftse School. Daarbij sluit de ook voorkomende historische architectuur aan. De bebouwing van de Dorpsstraat is individueel en kleinschalig. Traditiegetrouw vormen de kerken en in mindere mate de voormalige scholen een uitzondering op de kleinschaligheid. Met name de twee kerken, de Nicolaaskerk op nummer 24 en de Oude Kerk op nummer 59, domineren het dorpsbeeld en vormen met hun grote kappen en torens markante herkenningspunten.
De woning aan de Dorpsstraat nummer 30 dateert uit 1820, van de nummers 28 en 32 is het juiste jaartal niet bekend. De woningen aan de Dorpsstraat 28, 30 en 32 zijn vrijwel identieke huisjes. Met hun schilderachtige gevels geven 'De drie huisjes' een goed beeld van het historische dorpsleven in Zoetermeer in de negentiende eeuw. De drie woningen zijn allemaal één bouwlaag hoog. De huizen op nummers 28 en 30 hebben een zadeldak. Zij behoren tot het type klokgevel. Het woonhuis aan de Dorpsstraat 28 heeft onder meer dienst gedaan als kosterswoning voor de naast gelegen rooms katholieke Nicolaasparochie. Het huis heeft mooie glas-in-lood bovenlichten en evenals de woning op nummer 30 een gepleisterde gevel met ingekraste groeven om de indruk van een dure natuurstenen bekleding te wekken. Van het woonhuis aan de Dorpsstraat 30 zijn de deur en vensters vernieuwd, waarbij de bovenlichten verhoudingsgewijs veel te klein zijn uitgevallen. De datering anno 1820 is vermeld in de aanzetten tot de geveltop. De opdrachtgever tot de bouw was Isaac Molenaar, die na 1826 de functie van gemeentesecretaris en notaris bekleedde. Isaac Molenaar was tevens de eigenaar van het woonhuis aan de Dorpsstraat 32. Alle drie de huisjes hadden oorspronkelijk een ongepleisterde, ingezwenkte voorgevel met een rechte kroonlijst. Het pleisterwerk met groeven en de opbouw tot een klokgevel van de woningen op de nummers 28 en 30 alsmede het pleisterwerk en de omlijstingen rond de deur en de vensters van het huis op nummer 32 zijn pas in de twintigste eeuw aangebracht. De omlijstingen van Dorpsstraat 32 zijn opvallend rijk uitgevoerd. Daarbij trekken vooral de twee gestileerde zwanen boven de deur de aandacht. De drie panden zijn in de eclectische bouwstijl. De woonhuizen zijn in 1978 op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst vanwege de eenvoudige, doch harmonische architectuur en vanwege de oudheidkundig waarde.
Bron: Historisch Genootschap Oud Soetermeer |
